Η Εταιρεία Θεάτρου Θέση είναι μια νεοσύστατη ομάδα από απόφοιτους της Δραματικής Σχολής του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος που δραστηριοποιούνται επαγγελματικά στη Θεσσαλονίκη. Το Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας είναι η πρώτη τους παραγωγή. Η ομάδα αποτελείται από τους: Τρυφωνία Αγγελίδου, Διαμαντή Αδαμαντίδη, Αχιλλέα Αναγνώστου, Γιάννη Σαμψαλάκη, Μαρία Χάνου.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Συγγραφέας : William Shakespeare
Μετάφραση : Εταιρεία Θεάτρου Θέση
Σκηνοθεσία : Μιχάλης Σιώνας
Βοηθός Σκηνοθέτη: Αντώνης Μιχαλόπουλος
Μουσική: Διαμαντής Αδαμαντίδης, Μιχάλης Σιώνας
Κοστούμια/ Σκηνικά/ Κατασκευές: Κατερίνα Παπαγεωργίου
Παίζουν : Τρυφωνία Αγγελίδου, Διαμαντής Αδαμαντίδης, Αχιλλέας Αναγνώστου, Γιάννης Σαμψαλάκης, Μαρία Χάνου
ΤΟ ΕΡΓΟ
To "Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας" είναι μια ρομαντική κωμωδία του William Shakespeare. Περιγράφει τις περιπέτειες τεσσάρων νεαρών Αθηναίων και μιας ομάδας ερασιτεχνών ηθοποιών, τη σχέση τους με το βασιλικό ζεύγος Θησέα και Ιππολύτη, και με τα ξωτικά ενός δάσους κάτω από το φεγγάρι. Είναι ένα από τα γνωστότερα και πιο πολυπαιγμένα έργα του Shakespeare σε όλο τον κόσμο. Συνδετικός κρίκος στις τρεις ιστορίες που παρουσιάζονται είναι οι γάμοι του βασιλιά της Αθήνας Θησέα και της βασίλισσας των Αμαζόνων, Ιππολύτης.
Στην αρχική σκηνή, η Ερμία αρνείται να συμβιβαστεί με την επιθυμία του πατέρα της να την παντρέψει με το Δημήτριο. Ο πατέρας της όμως μπροστά στο Θησέα επικαλείται έναν αρχαίο αθηναϊκό νόμο, σύμφωνα με τον οποίο η κόρη πρέπει να παντρευτεί το μνηστήρα που διάλεξε ο πατέρας της, αλλιώς αντιμετωπίζει ποινή θανάτου ή ισόβια υπηρεσία στη θεά Άρτεμη. Έτσι, η Ερμία και ο αγαπημένος της, Λύσανδρος, αποφασίζουν να κλεφτούν και να διαφύγουν τη νύχτα μέσα από το δάσος. Η Ερμία εμπιστεύεται το σχέδιο στην καλύτερη φίλη της, Ελένη, η οποία όμως το μαρτυράει στο Δημήτριο για να κερδίσει την εύνοιά του και να τη διαλέξει. Οι δυο τους ακολουθούν τους δυο αγαπημένους, που ανυποψίαστοι κοιμούνται στο δάσος…
Η δημοφιλής κωμωδία του William Shakespeare συμπλέκει τρεις κόσμους : τον κόσμο των ξωτικών, των Νεράιδων και των πνευμάτων της φύσης, τον πραγματικό κόσμο των ευγενών και του βασιλιά και τον κόσμο των ταπεινών μαστόρων με την απλοϊκότητα και την αφέλειά τους. Το σκοτάδι της νύχτας και το μεγάλο πυκνό δάσος είναι το τέλειο σκηνικό για να εκτυλιχθεί η κωμωδία. Κωμικοτραγικές καταστάσεις προκύπτουν από το μπλέξιμο των τριών κόσμων μεταξύ τους. Καταλυτικό ρόλο στην δράση παίζει ο Πουκ – το σκανταλιάρικο ξωτικό – που σκορπά το μαγικό φίλτρο και μαγεύει τους λάθος ανθρώπους.
ΤΑ ΝΟΗΜΑΤΑ – ΟΙ ΙΔΕΕΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Το “Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας” είναι ένα έργο που εύκολα γοητεύει ανθρώπους κάθε ηλικίας. Ο συγγραφέας συμπλέκει έντεχνα τον κόσμο του παραμυθιού με τον αληθινό κόσμο. Νεράιδες και ξωτικά μπλέκονται με τους ανθρώπους της καθημερινής ζωής και τα μπερδέματα δεν αργούν να συμβούν.
Με όπλο το χιούμορ, την απλότητα και την ευθύτητα που έχει η κωμωδία, το έργο μιλά για αρετές και αξίες χωρίς όμως να γίνεται διδακτικό ή ηθικοπλαστικό και άρα σκληρό και καταδεικτικό. Η ποιητική γλώσσα του συγγραφέα συμβάλλει στη γλωσσική καλλιέργεια των παιδιών ενώ τα κωμικά στοιχεία και οι αλλεπάλληλες παρεξηγήσεις αφυπνίζουν την καρδιά και το μυαλό και αποτυπώνονται στην παιδική συνείδηση. Έννοιες όπως η αγάπη , η δικαιοσύνη, η τόλμη, η φιλία, οι ανθρώπινες σχέσεις και η συναδελφικότητα είναι στοιχεία που υπογραμμίζουν όλο το έργο.
Κυρίαρχο ρόλο στο έργο παίζει το φυσικό περιβάλλον και η αγάπη προς αυτό. Στο μεγαλύτερο μέρος του διαδραματίζεται μέσα σε ένα δάσος και τα πνεύματα της φύσης είναι κυρίαρχοι ρόλοι και δημιουργούν έναν από τους κόσμους που απαρτίζουν το έργο. Σημαντικό ρόλο έχει ο μονόλογος της νεραϊδοβασίλισσας Τιτάνιας ,που αναφέρεται στο φυσικό περιβάλλον και θεωρείται από την παγκόσμια δραματουργία ως ένας ύμνος προς το περιβάλλον.
Ένα από τα κομβικά σημεία του έργου είναι και το να μην κρίνεις τον άλλον από την εξωτερική του εμφάνιση, αλλά να εμπιστεύεσαι την καρδιά σου και το ενστικτό σου. Μέσα από το παιχνίδι των μεταμορφώσεων, εκτός από το γέλιο που προσφέρει, γίνεται σαφές πως τα μάτια πολλές φορές ξεγελούν, ενώ με την καρδιά και το μυαλό ακούς καλύτερα.
Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Στην παράσταση επικρατεί το παιχνίδι των ρόλων και η ομαδική εργασία.Δεν αποτελεί ένα κινηματογραφικό ανέβασμα του έργου, αλλά στοχεύει στην ψευδαίσθηση του θεάτρου και την ενεργοποίηση της φαντασίας. Οι ηθοποιοί μοιράζονται όλους τους ρόλους, χρησιμοποιούνται μάσκες και έντονα στοιχεία μιμικής, αξιοποιώντας τα εργαλεία του θεάτρου. Η παράσταση με πολύ χιούμορ και ευαισθησία, επιδιώκει να μιλήσει – και με τη βοήθεια του ποιητικού σαιξπηρικού λόγου - στα παιδιά για τις ιδέες του έργου.
Η ΜΟΥΣΙΚΗ
Η μουσική της παράστασης είναι πρωτότυπη και εκτελείται ζωντανά από τους ίδιους τους ηθοποιούς. Η ορχήστρα εκτός από μουσικά όργανα αποτελείται και από πάσης φύσεως αντικείμενα καθημερινής χρήσης τα οποία όλα μαζί συμβάλλουν στη δημιουργία ενός γενικότερου ηχητικού περιβάλλοντος στο οποίο εντάσσεται το έργο. Στόχος της ομάδας, επενδύοντας πέρα από το οπτικό και στο ηχητικό κομμάτι της παράστασης, είναι να φέρει το παιδικό αυτί σε επαφή με ακούσματα πέρα από τα συνηθισμένα καθώς και να εξάψει την φαντασία του δείχνοντας του οτι, η μουσική βρίσκεται γύρω μας και μπορεί να προκύψει από παντού. Ο σαιξπηρικός λόγος εκφέρεται μέσα από το πρίσμα της μουσικής πραγματικότητας του σήμερα, έτσι ώστε να αποτυπωθεί με σύγχρονο και απολαυστικό τρόπο τόσο στα παιδιά, όσο και στους μεγάλους.
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Το κείμενο της παράστασης είναι σε μετάφραση της ομάδας. Χωρίς να παρεκκλίνει από το πνεύμα του συγγραφέα και με σεβασμό στο πρωτότυπο κείμενο, έχει ως στόχο να φτάσει ο λόγος του ποιητή στα παιδιά με χιούμορ και αμεσότητα.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Η ομάδα, παίρνοντας ως αφορμή τις περιβαλλοντικές αναγωγές στο κείμενο του Shakespeare, έχει δημιουργήσει μια παράλληλη εκπαιδευτική δράση μετά το τέλος της παράστασης. Μέσα από διάλογο και παιχνίδι οι μαθητές καλούνται να ανακαλύψουν οι ίδιοι τις περιβαλλοντικές αντιστοιχίες του έργου , συνδέοντάς τες με την σημερινή πραγματικότητα. Το πρόγραμμα θα εστιάσει στα περιβαλλοντικά στοιχεία του έργου με στόχο την ανάπτυξη της περιβαλλοντικής συνείδησης στα παιδιά. Συντονιστής του περιβαλλοντικού προγράμματος είναι ο ηθοποιός και μέλος της ομάδας, Γιάννης Σαμψαλάκης , πτυχιούχος του τμήματος Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων του Πανεπιστημίου Πατρών, με διπλωματική εργασία “Η περιβαλλοντική εκπαίδευση στα σχολεία και σχολιασμός των σχολικών εγχειριδίων”.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
- Η εναλλαγή των ρόλων - το θέατρο μέσα στο θέατρο. Όπως και η παράσταση των μαστόρων, έτσι και η εν λόγω παράσταση εισάγει με ένα δικό της πρόλογο το νεαρό θεατή και τον εισάγει στους κώδικες της παράστασης. Ένας κυρίαρχος κώδικας είναι η μη ταύτιση ηθοποιού και ρόλου. Κάθε ηθοποιός υποδύεται παραπάνω από ένα ρόλο. Για να γίνει ο κώδικας κατανοητός από τους θεατές, χρησιμοποιούνται σκηνικά αντικείμενα και στοιχεία κοστουμιού που ταυτίζονται με τον εκάστοτε ρόλο.
- To κείμενο. Το κείμενο της παράστασης δεν αποτελεί μια διασκευή του σαιξπηρικού κειμένου. Είναι περισσότερο μια συντομευμένη μετάφραση του κειμένου, σε γλώσσα σύγχρονη και κατανοητή στο νεαρό θεατή, με χιουμοριστικές πινελιές, χωρίς να παραγνωρίζει την ποιητικότητα του
σαιξπηρικού λόγου.
- Οι μάσκες. Δυο σημαντικοί ρόλοι του έργου, η βασίλισσα των ξωτικών Τιτάνια και ο βασιλιάς των ξωτικών , Όμπερον, παρασταίνονται από μεγάλης διαμέτρου μάσκες, τις οποίες οι ηθοποιοί φορούν στο χέρι τους. Αυτό δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι οι νεραϊδοβασιλιάδες ίπτανται, παίρνουν
απόσταση από τους θνητούς ρόλους του έργου και συνεπικουρούν στον “ονειρικό” χαρακτήρα του έργου.
- Η μουσική. Η μουσική κατέχει κυρίαρχο ρόλο στην παράσταση. Μουσικά όργανα κατέχουν το ρόλο των ξωτικών της Τιτάνιας και είναι αυτά που συνδιαλέγονται με τους ηθοποιούς – ρόλους. Από μουσικά όργανα χρησιμοποιούνται: μελόντικα, γιουκαλίλι, σαξόφωνο, ηλεκτρική κιθάρα, κρουστά.
Επί σκηνής υπάρχουν ακόμα ένας λουπαδόρος, μια πεταλιέρα και ένα μικρόφωνο για ηχητικές – φωνητικές δράσεις, παράλληλες με την σκηνική δράση, που υπογραμμίζουν τα δρώμενα και δίνουν χαρακτήρα κόμιξ στις σκηνές του έργου.
- Περιβαλλοντικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Στην παράσταση συμπεριλαμβάνεται περιβαλλοντικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, που στοχεύει στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση των νεαρών θεατών, με αφορμή τις περιβαλλοντικές αναφορές του έργου. (πχ ενδεικτικά: μονόλογος Τιτάνιας για περιβαλλοντικές καταστροφές).
